Ta strona jest ARCHIWALNA.
Aby przejść na nową stronę główną Uczelni prosimy klinąć tutaj.
Ostatnia aktualizacja: styczeń 2015.

Jeśli chcesz przejść na starą stronę kliknij tutaj.

english version

Lokalizacja: Wykłady otwarte i warsztaty > Archiwum - warsztaty > Interdyscyplinarne warsztaty filozoficzne dla młodzieży > Tematy

Tematy

I. Jak mówić, żeby nas słuchano
Opiekun: dr Robert Piechowicz

Plotka, rozmowa, dyskusja, kłótnia...to różne formy codziennego posługiwania się językiem. Mimo tego, że współczesna technika dostarcza wielu środków do przekazywania informacji zastępujących język, to najbardziej skuteczne sposoby wchodzenia w interakcje z otoczeniem nadbudowane są nad tworzeniem i odbieraniem wypowiedzi. Jednak nie każde użycie języka jest zasadne, tym bardziej nie każde jest skuteczne. Gdyby jednak nie udało się wypracować skutecznych środków przekonywania, to gatunek ludzki - jako źle dostosowany do kapryśnych warunków środowiska - dawno uległby zagładzie. Dlatego umiejętne posługiwanie się językiem tak, aby inni słuchali wymaga nie tylko umiejętności wypracowanych w praktyce codziennego gwaru ale również odrobiny krytycznej refleksji dotyczącej tego, czy popełniamy jakieś błędy w naszych komunikatach a jeśli tak, to jak im można zaradzić.


II. Filozofia w zawodzie lekarza

Opiekun: mgr Barbara Żmuda

Zawód lekarza charakteryzuje bardzo dużym prestiżem społecznym, ludzie wykonujący tę profesję obdarzani są ogromnym zaufaniem. Lekarze nieustannie w swoim zawodzie mają do czynienia z etyką, muszą podejmować wiele trudnych decyzji, od których zależy życie i śmierć ich pacjentów. Jednym z takich przypadków jest podjęcie decyzji o pobraniu narządów do przeszczepu, od zmarłego bądź umierającego dawcy. Pojawia się wiele filozoficznych pytań związanych z tym tematem, przykładowo: Kiedy można pobrać narządy od dawcy? Czy śmierć mózgowa jest wystarczającym kryterium śmierci? Czy takie działanie nie uderza w godność człowieka umierającego? Kto zasługuje na dar narządów, i kto o tym powinien decydować? Co w przypadku jeżeli religia nie pozwala na dokonanie takiego zabiegu? W przygotowanym projekcie przedstawiamy właśnie taki zestaw tekstów i zadań, w których analizowany będzie etyczny wymiar transplantologii i rola lekarza zmagającego się z tym problemem.

III. Kurs filozofii w informatyce

Opiekun:
grupa: Filozofia informatyki
mgr inż. Piotr Jacek Gumułka
dr hab. Paweł Polak

Gdy myślimy o komputerach i informatyce, pierwsze co przychodzi na myśl to wyświetlane obrazy na ekranie monitora, ikony na pulpicie czy przeglądarka internetowa. Każdy wie, że komputer składa się z jednostki centralnej, która zawiera takie podzespoły jak procesor, pamięć operacyjna czy karta graficzna. Niektórzy przypomną sobie o różnych terminach technicznych jak gigabajty czy megaherce, a ci bardziej obeznani z tematyką będą mówić o liczbie rdzeni czy wyższości jednego systemu operacyjnego nad drugim. Jednak pod kolorowymi obrazami i technicznym żargonem kryje się wiele ciekawych pytań dotyczących natury komputerów, świata, a także i człowieka. Czy komputer wszystko wyliczy? Czy są problemy, których komputer nie rozwiąże? Czy wszechświat jest wielkim komputerem? Czy żyjemy w rzeczywistości wirtualnej? Czym jest inteligencja i czy da się wytworzyć sztuczną inteligencję? Jak komputery kształtują ludzi? Te i inne pytania to tylko wierzchołek góry lodowej problemów, które stawia się w ramach filozofii informatyki.

Niniejszy kurs filozofii w informatyce dla młodzieży skupia się wokół zagadnień informacji i jej przetwarzania oraz obustronnej relacji między człowiekiem a komputerem.

IV. Etyka w kuchni
Opiekun: dr Jakub Synowiec

Jedzenie jest jedną z podstawowych aktywności człowieka. Robimy to często i automatycznie. W naszej kulturze obecnie rzadko traktuje się jedzenie jako problem etyczny. Celem tego spotkania jest uświadomienie, że również jedzenie może być rozpatrywane na płaszczyźnie moralnej i to w wielu aspektach. Kiedy posiłek jest etyczny? Na kogo ma wpływ to, co jemy? Czy proces powstawania i przetwarzania naszego jedzenia ma dla nas znaczenie? Czy powinniśmy przejść na wegetarianizm? To tylko niektóre spośród pytań, na które poszukamy odpowiedzi.

Uwaga: dalsze zapoznawanie się z tematem może spowodować rewolucyjne zmiany w Twojej lodówce.

V. Filozof na wykopaliskach, czyli co tak naprawdę bada archeologia

Opiekun: dr Joanna Małocha

Już sięgając po najzwyklejsze słowniki i encyklopedie znajdziemy różne określenia archeologii jako nauki. Szukając dalej napotkamy bardziej szczegółowe definicje, klasyfikujące ją jako rodzaj antropologii (czyli nauki o człowieku), odmianę historii czy też mutację etnologii (tj. nauki o kulturze ludzkiej). Niewątpliwie więc jest archeologia nauką i jako taka ma ona prawo posiadać – i posiada już od początków swego istnienia – rozmaite etapy rozwoju. Przy czym poszczególne teorie badawcze próbujące odpowiedzieć na pytanie „co tak naprawdę bada archeologia?” nie pozostawały bez związku z poglądami, jakie dominowały w danym czasie w zakresie tzw. filozofii nauki. Wykład stanowi przegląd tychże teorii badawczych wraz z ich wyjaśnieniem na konkretnych przykładach, od nienaukowych początków i teorii ewolucjonizmu poczynając, a na zaangażowaniu archeologii we współczesne kwestie światopoglądowe (np. nurt feministyczny) kończąc.

VI. Metafizyka praktyczna
Opiekun: dr Paweł Rojek

Przypuśćmy, że podzieliśmy twój mózg na dwie równe części i wszczepiliśmy do dwóch ciał. O ile nam wiadomo, nie da się obecnie wykonać takiej operacji, ale wiele wskazuje na to, że teoretycznie nie jest ona niemożliwa. Skoro tak, warto zastanowić się, co by się stało, gdyby taka operacja się udała. Kim byliby ludzie, którzy obudziliby się po narkozie? Czy jedna z tych osób byłaby tobą? Obie? Żadne? Ten głośny eksperyment myślowy, spopularyzowany przez Dereka Parfita, dotyczy szeroko dyskutowanej we współczesnej metafizyce kwestii tożsamości osobowej, to znaczy tego, jakie warunki muszą zostać spełnione, by można mówić o trwaniu tej samej osoby. Problem wiąże się z jeszcze ważniejszym pytaniem : kim jesteśmy, jaką naturę mają osoby? Czy jesteśmy tylko swoimi ciałami, a może tylko swoimi myślami i wspomnieniami, a może jeszcze czymś innym? Spróbujemy dokładniej przyjrzeć się temu eksperymentowi myślowemu i zastanowić się nad jego możliwymi interpretacjami. Poszukamy analogicznych wątków we współczesnej kulturze, choćby w opowiadaniach Kafki, filmach Tarkowskiego czy w Prestiżu Christophera Nolana. Prześledzimy związki tej problematyki z religią, zwłaszcza z hinduistyczną ideą reinkarnacji i chrześcijańską ideą zmartwychwstania ciał. Tożsamość i osoba to jedne z podstawowych pojęć metafizyki. Sprawy te mają także bardzo praktyczny wymiar, dotyczą bowiem najważniejszych dla nas rzeczy. Stąd nasze zajęcia określić można jako praktyczną metafizykę.

VII. Jeden Bóg - wiele religii z perspektywy filozofii religii
Opiekun: dr Joanna Barcik

Pytanie o znaczenie pluralizmu religijnego jest jednym z najważniejszych problemów, przed jakimi staje dziś filozofia religii i teologia chrześcijańska. Czy wielość religii jest jedynie wynikiem przypadku lub ludzkich błędnych poszukiwań, czy też wynika z Bożego zamysłu zbawienia wszystkich ludzi? Jeżeli Jezus Chrystus jest jedynym pośrednikiem zbawienia to jaki los spotka po śmierci ludzi, którzy nigdy nie zetknęli się z przesłaniem Ewangelii lub pozostali przy swojej tradycji pomimo tego, iż Ewangelia była im głoszona? To tylko niektóre pytania, które stawiają sobie chrześcijańscy myśliciele w obliczu wielości religii.
Współcześnie wyróżnia się trzy modele opisujące stosunek chrześcijaństwa do innych religii.
1. Ekskluzywizm – głosi, że tylko Jezus Chrystus jest zbawicielem, jedynie chrześcijaństwo jest religią prawdziwą i wyłącznie chrześcijanie maję szansę dostąpić zbawienia.
2. Inkluzywizm – głosi, że jedynie Jezus Chrystus jest zbawicielem, ale zbawicielem uniwersalnym, co znaczy, że wyznawcy innych religii mogą osiągnąć zbawienie, ponieważ pewne elementy prawdy i dobra, których pełnia jest w Ewangelii, są także obecne w wierzeniach niechrześcijan.
3. Teoria pluralistyczna – głosi, że istnieje wiele równoległych dróg zbawienia, a każda religia – także chrześcijaństwo – jest cząstkowym ujęciem Bożej prawdy, która przekracza konkretne wierzenia poszczególnych religii.
Poniżej przedstawiamy trzy teksty opisujące poglądy przedstawicieli poszczególnych paradygmatów. Niemiecki teolog Karl Barth to zwolennik modelu ekskluzywistycznego. Joseph Ratzinger, obecnie papież Benedykt XVI, głosi poglądy inkluzywistyczne. Natomiast brytyjski filozofi religii John Hick to czystej wody pluralista.
Jakie jest Twoje stanowisko w tej trudnej i aktualnej kwestii?

VIII. Filozofia karania przestępców
Opiekun: dr Mikołaj Małecki

Co waży Temida i dlaczego zasłania sobie oczy opaską? Czy każdego przestępcę należy ukarać? Czy za takie samo przestępstwo zawsze powinno się wymierzyć taką samą karę? Czy można uwięzić człowieka, zanim ten zrobi coś złego? Gdzie tkwi zło: w czynie czy w sprawcy? Czy istotą kary jest zemsta? naprawienie szkody? zapobieganie kolejnej zbrodni?
Zmierz się z pytaniami, na które odpowiedzi poszukiwali wszyscy wielcy filozofowie.

  • ostatnia aktualizacja: 2014-09-17; 12:59

  • PDF
  • Drukuj
  • Mail